آشنایی با رشته کارشناسی ارشد مدیریت فناوری اطلاعات


آمنه کاظم نژاد

 درآمد:

همانطور که در جریان هستید در چند روز اخیر سازمان سنجش آموزش کشور دفترچه های آزمون سراسری کارشناشی ارشد را در کشور توزیع کرده است. اگر در سال های گذشته کنکور داده باشید و یا امشال برای اولین بار قصد شرکت در این آزمون را دارید احتمالاً هنگام ورق زدن صفحات رشته های علوم انسانی و مهندسی با رشته های جدیدی مواجه شده اید که در حوزه علوم فناوری اطلاعات قرار دارند این رشته ها که ترتیب مدیریت فناوری اطلاعات و مهندسی فناوری اطلاعات نام دارند به دلیل تازگی هنوز آنچنان که باید و شاید توسط دانشجویان و علاقه مندان شناخته نشده اند. به همین خاطر اغلب افراد در انتخاب رشته و گزینش منابع درسی برای این دو رشته سردرگم می شوند. در این مجال قصد داریم با معرفی این رشته ها و شاخه های مرتبط با آنها قدمی هر چند کوچک برای آشنایی و انتخاب بهتر دوستان خواننده ای که قرار است امسال با سالهای بعد در کنکور شرکت کنند بر داریم. به علت کثرت سوال های موجود در مورد رشته مدیریت فناوری اطلاعات ابتدا به معرفی این رشته می پردازیم.

 

مقدمه:

 

... و اینک فناوری اطلاعات ، به عنوان کاتالیزور فرآیند توسعه در دنیا باعث تغییر ماهیت جامعه صنعتی  به جامعه اطلاعاتی شده است. جامع ای  فارغ از مرزهای جغرافیایی، جامعه ای که در حال جهانی شدن است.

فناوری اطلاعات الگوهای عصر صنعتی را در همه ساختارهای فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی به هم ریخته و شیوه ها و روش های متفاوت و رویکردهای جدیدی را برای بشر فراهم کرده است. توسعه متقابل فناوری و اطلاعات روز به روز بر حجم دانش و فناوری در اختیار انسان می افزاید و به تدریج تمام زندگی وی را در برمی گیرد. بشر امروزی برای فهم هر پدیده جدید و یا نو سازی روش ها و ابزار پیشین از پیشوند e  بهره می گیرد.

آموزش، تجارت، اقتصاد، دولت و...همه در پرتو فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی دچار تغییرات مثبتی شده اند. اما این سیر پرشتاب همچنان با سرعتی باور نکردنی در حال حرکت است. واین نیست جز به سبب ماهیت تحول آفرین و شتابدار این فناوری که اندیشمندان را واداشته آنرا در زمره فناوریهای نظام آفرین به شمار آرند و ورود جامعه بشری به عصری نوین بنام عصر اطلاعات را اذعان دارند  

آری امروزه فناوری اطلاعات و درجه پیشرفت در آن به عنوان مقیاس توسعه یافتگی کشور ها به محسوب می شود. اما لازمه هر برنامه توسعه و تحول, ایجاد بستر مناسب برایجذب, پردازش و بکارگیری فناوری است .فناوری اطلاعات نیز دربند این لزوم بوده علاوه اینکه بدلیل ماهیت تحول افرینش برای جذب و بکارگیری آن نیاز به تدقیق و برنامه ریزی کلان و استراتژیک می باشد. 
در سالهای اخیر محیط بنگاه های کسب و کار، متاثر از روند جهانی شدن اقتصاد، دگرگونی در اقتصادهای صنعتی و حرکت موسسات به سمت فضای دیجیتالی دچار تغییرات گسترده ای شده است.به گونه ای که برای ایجاد تحولات بنیادین در زیرساختارهای کسب وکار و نظام های سازمانی و پایه ریزی و اجرای برنامه های توسعه علاوه بر وجود فناوری و اطلاعات به حلقه واسط دیگری به نام مدیریت نیاز پیدا شد.

پیوند سه عامل فناوری، اطلاعات و مدیریت با هدف ایجاد قابلیت های جدید در شیوه های مدیریت بنگاه های مزبور و توانمندسازی مدیران با بهره گیری از” فناوری اطلاعات و ارتباطات، تاثیرات فراوانی بر موفقیت برنامه های توسعه مبتنی بر دانش داشته و دارد. نفوذ روزافزون فناوری اطلاعات در برنامه های راهبردی سازمان و تبدیل شدن به یک عامل تعیین کننده در تعیین استراتژی ها و سیاست های سازمانی و شیوه های برنامه ریزی فرایندها، نیروهای انسانی و سایر منابع، رهبران و مدیران پیشروی سازمان های قرن حاضر را در معرض رویارویی با چالش های جدیدی قرار داده است.

پرداختن به این موضوع در بعد ملی نیاز ها و ملزومات جدیدی را پدید می آورد که یکی از اولویت های آن پرورش و تربیت مدیران فناوری اطلاعات برای اداره سازمان های امروزی است. با این رویکرد ها از چند سال پیش برنامه ریزی گشترده ای در دانشگاههای مختلف کشور از جمله دانشگاه های تهران و الزهرا انجام شد تا رشته مدیریت فناوری اطلاعات شکل بگیرد.

 

ضرورت توسعه رشته مدیریت فناوری اطلاعات

خیلی جدی باید گفت که مدیریت فناوری اطلاعات برای کشور یک ضرورت ملی به حساب می آید. سیستم سنتی مدیریت کشور، ضعف و ناکارآمدی ساختار مدیریتی کشور در عرصه برنامه ریزی و اجرا، وجود سرمایه های عظیم مادی،  ترکیب جوان جمعیتی کشور و نیروی تحصیل کرده و در حال تحصیل، پتاسیل بالای فناوری اطلاعات در ایجاد اشتغال، ماهیت دانشی فناوری اطلاعات و در نهایت نیاز واقعی کشور بر فناوری اطلاعات محور کردن برنامه های کلان و جزیی توسعه ای خود همه و همه می طلبد تا برای هدایت صحیح سرمایه های ملی در جهت بهره گیری مناسب از فناوری اطلاعات با دقت و وسواس زیادی به موضوع مدیریت فناوری اطلاعات در کشور توجه شود.

 

چرا فقط کارشناسی ارشد مدیریت فناوری اطلاعات؟

نو بودن این دانش برای جامعه دانشگاهی ما، سطح بالای تخصص ها و دانش های مطرح شده در این رشته، کمبود متخصص برای آموزش و همچنین کمبود امکانات و محتوای آموزشی مناسب در سال های ابتدایی ایجاد این رشته باعث شده است که دانشگاهها مجبور شوند این رشته را فقط در رشته کارشناسی ارشد به اجرا درآورند اما با توجه به پیشرفت روزافزون علوم فناوری اطلاعات و مدیریت و توسعه آموزش های پایه ای در این زمینه برای عموم دانشجویان مقاطع پایین تر امید آن می رود که بتوان در آینده نه چندان دور این رشته را برای مقاطع لیسانس و حتی فوق دیپلم نیز ایجاد کرد.

 

کارشناسی ارشد مدیریت فناوری اطلاعات چیست؟
رشته مدیریت فناوری اطلاعات در مقطع کارشناسی ارشد ابتدا در سال 1380 و در دانشگاههای علامه طباطبایی و دانشگاه تهران راه اندازی گردید و برای آن اقدام به پذیرش دانشجو شد.  اما هم اکنون در دانشگاه الزهرا و سازمان مدیریت صنعتی نیز برای این رشته دانشجو پذیرفته می شود.
هدف از تشکیل این دوره در نظامنامه آموزشی آن به صورت زیر عنوان شده است: 
" هدف از تشکیل دوره کارشناسی ارشد مدیریت فناوری اطلاعات آموزش نیروی انسانی متخصص موسسات و سازمانهای دولتی و خصوصی است.متخصصینی که در زمینه های مربوط به فناوری اطلاعات و مدیریت بنوانند در جهت تامین نیازهای امروز و فردای مدیریت در جامعه فعالیت کنند. "

به عبارت دیگر هدف از این دوره آموزشی  توانمندسازی و تجهیز مدیران سازمان هایدولتی و خصوصی، مدیران مرتبط با واحدهای فناوری اطلاعات در سازمانها، مشاورین ارشد مدیریت و مسوولان طرحهای تحول سازمانی به دانش های مرتبط با زمینه های مدیریتی فناوری اطلاعات و ارتباط آن با مسایل گوناگون سازمان و مدیریت، به شمار می آید.

انتظار طراحان این دوره های آموزشی این است که دانشجو پس از ورود به بازار کار قادر به درک تحولات نوین سازمانی، به ویژه در سطوح برنامه ریزی راهبردی و سیاست گذاریها و شناخت بهتر عوامل مرتبط با زمینه های رقابت در محیط کسب و کار کنونی و در نهایت تقویت قابلیت های تحلیل و تصمیم گیری باشد. فارغ التحصیلان، در زمینه درک نقش محوری فناوری اطلاعات در سازمانهای خود و جنبه های مدیریتی آنها، تسلط بیشتری یافته و قادر خواهند بود جنبه های بحرانی فعالیت های با محور فاوا در سازمان را شناسایی نموده و در جهت پیاده سازی استراتژی های متاثر از آن فعالیت نمایند. بهبود اثربخشی ارتباط بین رده های مدیریتی و کارشناسان و مشاورین فناوری اطلاعات، از جمله سایر تاثیرات این دوره محسوب می گردد.
رشته مدیریت فناوری اطلاعات در سه گرایش: 
مدیریت منابع اطلاعاتی 
سیستمهای اطلاعاتی پیشرفته 
نظام کیفیت فراگیر
تصویب شد که از این بین دو گرایش منابع اطلاعاتی و سیستمهای اطلاعاتی پیشرفته فعال و در حال اجرا می باشند.  تعداد کل واحدهای درسی این دوره 32 واحد می باشد که شامل 20 واحد مشترک . 8 واحد تخصصی مربوط به گرایش و 4 واحد پایان نامه می باشد.ضمن اینکه دروس پیش نیاز بنا به تشخیص مرجع برگزار کننده دوره ارائه می شود. 
این رشته به دلیل ماهیت میان رشته ای آن دربرگیرنده برخی از دروس اصلی علوم مدیریت و شماری از دروس مربوط به علوم مهندسی و رایانه می باشد. 
دروسی مانند : تئوریهای پیشرفته مدیریت.- مدیریت رفتارسازمانی پیشرفته- تحقیق در عملیات پیشرفته- سیستمهای اطلاعاتی مدیریت پیشرفته- مدیریت منابع اطلاعاتی- سیستمهای اطلاعاتی استراتژیک- کاربرد IT در سازمان - تحلیل آماری و... از زمره دروسمربوط به حوزه علوم مدیریت می باشند و دروسی مانند: تحلیل و طراحی ساختاریافتهسیستمها – سیستمهای مدیریت بانکهای اطلاعاتی – سیستمهای پشتیبان تصمیم گیری و خبره- فناوری اطلاعات- مهندسی نرم افزار به کمک کامپیوتر CASE – متدلوژیهای ایجاد و توسعه سیستم اطلاعاتی-مدلسازی اطلاعات سازمان- منطق فازی و هوش مصنوعی- مهندسی مجدد رویه های اجرایی و فرایندها و.... از زمره دروس مربوط به حوزه فنی و علوم رایانه می باشند. که بسته به گرایش انتخاب شده ارائه می شوند.

 

دروسی که در این رشته تدریس می شوند

دروس پیش نیاز

  •   آمار کاربردی    Applied Statistics
  • روش تحقیق (+کارگاه روشهای جستجو در پژوهش) Research  Method
  • تحقیق در عملیات و مدلهای تصمیم گیری               Operations Research and Decision Models

دروس اصلی

  • رویکرد سیستمی      System Approach
  • مبانی مدیریت فناوری اطلاعات   Foundations of IT  Management
  • فاوا در سازمان و مدیریت    ICT in Organization & Management
  • مدیریت تکنولوژی و نوآوری   Management of Technology & Innovation
  • آثار فاوا بر سازمانها، افراد و جامعه   Impact of ICT on Organizations, Individuals & Society
  • مهندسی سازمان   Enterprise Engineering
  • مبانی کسب و کار و تجارت الکترونیک   Foundations of  e-Business and e-Commerce
  • سیستمهای اطلاعاتی بنگاه  اقتصادی    Enterprise Information Systems (EIS, ERP, EAM)
  • بنگاههای اقتصادی گسترش یافته   Extended Enterprises (ERPII, EAI, CRM , SCM)
  • مباحث منتخب  در مدیریت فاوا                  Special topics in ICT Management
  • مهارتهای فاوا برای مدیران    (ICT Skills for Managers (Workshop
  • سمینار      Seminar
  • پایان نامه   Thesis

نمونه دروس انتخابی

  • مدیریت پروژه های فناوری اطلاعات      IT Project Management
  • تفکر استراتژیک    Strategic Thinking
  • مدیریت دانایی (دانش)   Knowledge Management
  • مدیریت تحول   Change Management
  • هوش تجاری و سیستمهای پشتیبان تصمیم گیری     Business Intelligence  &Decision Support Systems
  • مدیریت زنجیره تامین    Supply Chain Management
  • مدیریت روابط مشتری  Management Information Systems
  • سیستمهای اطلاعات مدیریت Management Information Systems
  • هوش مصنوعی و سیستمهای خبره Artificial Intelligence and Expert System 
  • کاربرد نظریه فازی در سازمان   Fuzzy Application in Organization
  • یک عنوان  از دروس  سایر رشته های  کارشناسی ارشد   مدیریت  با  تصویب شورای علمی دوره

***   کلیه دروس در قالب 2 واحد ارایه می گردند . پایان نامه معادل 4 واحد ارزیابی خواهد شد .

 

اطلاعات مورد نیاز برای کنکور رشته مدیریت فناوری اطلاعات


الف)مواد امتحانی و تعداد تست

1- زبان عمومی و تخصصی (انگلیسی)                                   30تست

2- تئوریهای مدیریت                                                            40تست

3- اقتصاد خرد و کلان                                                         30 تست

4- ریاضی و آمار                                                                40 تست

5- مالیه عمومی و بودجه                                                    30 تست

6- حسابداری دولتی                                                         30 تست

7- بازاریابی                                                                     30 تست

8- مدیریت مالی                                                               30 تست

9- تحقیق در عملیات                                                         30 تست

10- مدیریت دولتی                                                           30 تست

گرایش‌های موجود وضرایب مواد امتحانی در هر گرایش

مدیریت بازرگانی                                       (3)(3)(2)(2)(0)(0)(2)(2)(2)(0)

مدیریت دولتی                                          (3)(3)(2)(2)(2)(2)(0)(0)(0)(0)

مدیریت صنعتی                                        (3)(3)(2)(2)(0)(0)(0)(0)(2)(2)

مدیریت فناوری و اطلاعات                          (3)(3)(2)(2)(0)(0)(2)(0)(2)(2)

مدیریت تکنولوژی، انتقال تکنولوژی                (3)(3)(2)(2)(0)(0)(0)(0)(2)(2)

مدیریت مالی                                           (3)(2)(2)(0)(0)(2)(2)(2)(0)(0)

 

تعداد نفرات پذیرفته شده در کنکور سال قبل

در دوره‌های روزانه:

مدیریت بازرگانی 86 نفر)، (مدیریت دولتی 61 نفر)، (مدیریت صنعتی 46 نفر) (مدیریت فنآوری و اطلاعات 27 نفر)، (مدیریت تکنولوژی، انتقال تکنولوژی 12 نفر)، (مدیریت مالی 18 نفر)، (تعداد کل 250 نفر)

در دوره‌های شبانه و نوبت دوم:

) مدیریت بازرگانی 55 نفر) ، (مدیریت دولتی 16 نفر)، (مدیریت صنعتی 17 نفر) (مدیریت فنآوری و اطلاعات 7 نفر)، (مدیریت مالی 5 نفر)، (تعداد کل100 نفر)

 در دانشگاه آزاد (به طور تقریبی(:

 مدیریت بازرگانی (270 نفر) مدیریت دولتی (450 نفر) مدیریت صنعتی220 نفر

 

دانشگاه‌های ذیل در این رشته دانشجو می‌پذیرند:

1-علامه طباطبائی ،2- شهید بهشتی ، 3- تهران ، 4- تربیت مدرس ،5- الزهرا (س) ، 6- گیلان ،7- مازندران ،8- فردوسی مشهد ،9- باهنر کرمان ،10- چمران اهواز ، 11- شیراز ، 12- اصفهان ، 13- سمنان ، 14- شاهد 15- مجتمع آموزشی عالی قم 16- سیستان و بلوچستان ، 17- پیام نور

منابع مجموعه مدیریت

1-     زبان تخصصی

الف- ونوس (2 جلدی): مقدماتی و پیشرفته

ب- استونر ترجمه اسماعیلی

پ- زبان عمومی امیری (سری کتاب ارشد پوران پژوهش

2- تئوری های مدیریت

الف- اصول و مبانی سازمان مدیریت ، دکتر رضائیان

ب- مدیریت عمومی ، دکتر الوانی

پ- مدیریت رفتار سازمانی، دکتر رضائیان

ج- مدیریت رفتار سازمانی، رابینز

چ- مدیریت رفتار سازمانی، هرسی و بلانچارد ، ترجمه قاسم کبیری

ح- مدیریت منابع انسانی، سعادت

خ- تجزیه وتحلیل و طراحی سیستم، دکتر رضائیان

د- تئوری سازمان (طراحی ساختار) رابینز

3- اقتصاد خرد

الف- اقتصاد خرد، درس و تست دکتر نظری

ب- اقتصاد خرد، سالواتوره ترجمه سبحانی

ج- 2000 تست اقتصاد خرد، دکتر نظری

4- اقتصاد کلان

الف- اقتصاد کلان ، درس و تست، دکتر نظری

ب- اقتصاد کلان، روزبهان

ج- 2000 تست اقتصاد کلان، دکتر نظری

5- ریاضیات

الف- ریاضیات کاربردی، دکتر ناصحی‌فر

ب- ریاضیات و کاربرد آن در مدیریت، اقتصاد و حسابداری، مهندس ابراهیمی

6- آمار

الف- آمار و کاربرد آن در مدیریت، دکتر عادل آذر-مومنی (2 جلدی)

ب- آمار و کاربرد آن در مدیریت، اقتصاد و حسابداری، مهندس ابراهیمی

7- حسابداری دولتی ، مالیه عمومی و بودجه

الف- حسابداری دولتی مالیه عمومی و بودجه محمد حسینی

8- مدیریت بازاریابی

الف- مدیریت بازاریابی، دکتر ونوس، عبدالحمید ابراهیمی، روستا

ب- کتاب اصول بازاریابی ، فیلیپ کاتلر

9- مدیریت مالی

الف- مدیریت مالی، دکتر قالیباف

ب- مدیریت مالی جلد اول و دوم دکتر جهانخانی و علی پارسائیان

ج- مدیریت مالی جلد اول و دوم دکتر شباهنگ

د- مدیریت مالی جلد اول و دوم دکتر عبده تبریزی

ه- جزوه دکتر تهرانی

10- تحقیق در عملیات

الف- پژوهش عملیاتی، دکتر عالم تبریز

ب- تحقیق در عملیات، دکتر مهرگان

پ- ژوهش عملیاتی - دکتر آذر

11- مدیریت تولید

الف- مدیریت تولید، دکتر جعفرنژاد

ب- مدیریت تولید، دردانه داوری

 

سرفصل‌های مجموعه مدیریت و رشته مدیریت فناوری اطلاعات

1- بازاریابی

تعریف بازاریابی- مدیریت بازاریابی- محیط‌شناسی استراتژی‌های رقابتی – برنامه‌ریزی استراتژیک بازاریابی تجزیه و تحلیل و ارزیابی وضعیت سرمایه‌گذاری‌ها

تحقیقات بازاریابی و سیستمهای اطلاعاتی بازاریابی رفتار معرف‌کننده، تقسیم بازار و تعیین بازار هدف پیش‌بینی فروش

مدیریت محصولات، کیفیت محصولات و ارائه خدمات به مشتریان، تعیین قیمت

سیستم و مدیریت توزیع، فعالیت‌های ترفیعی و تشویقی، انواع بازاریابی، بازاریابی بین‌المللی

2- تئوری های مدیریت

کلیات و مفاهیم مدیریت، برنامه‌ریزی، سازماندهی، تصمیم‌گیری و حل مساله

خلاقیت، انگیزش، رهبری، ارتباطات، کنترل، تعارض

هماهنگی، بسیج منابع و امکانات مدیریت بحران و سیستم‌های کنترل راهبردی، استفاده‌های سازمان و مدیریت

مدیریت منابع انسانی، تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم ضمائم

3- زبان تخصصی

ماهیت مدیریت، توسعه تفکر مدیریت سازمان محیط، برنامه‌ریزی استراتژیک و عملیاتی ساختارهای سازمانی، اداره تغییر سازمان

مدیریت منابع انسانی، انگیزش رفتار و رهبری گروه‌ها در سازمان، مفاهیم کنترل، MIS ، مدیریت تولید و عملیات، تصمیم‌گیری، ارتباطات

مدیریت تعارض، استرس، رفتار سازمانی ادراک و شخصیت، طرز فکر و رضایت شغلی تغییر رفتار کارمند، انگیزش، ارتقای عملکرد

قدرت نفوذ رهبری، طرح سازمان نیروهای محیطی و فرهنگی، مدیریت بین‌الملل مسئولیت‌های اجتماعی و اخلاقی مدیریت

4- مدیریت تولید

تجزیه و تحلیل هزینه‌ها و نقطه سربه‌سر، طراحی محصولات خدمات، پیش‌بینی تقاضا

برنامه‌ریزی ظرفیت برای سیستم‌های تولیدی و خدماتی برنامه‌ریزی برای سیستم‌های تولید بجز پیوسته نحوه استقرار ماشین‌آلات و تجهیزات

کارسنجی و روش سنجش کنترل موجودی، برنامه‌ریزی مواد مورد نیاز MRP

مفاهیم نوین در مدیرت تولید، مدیریت پروژه، کنترل کیفیت، نگهداری، تعمیرات و قابلیت اطمینان سیستم

5- ریاضی

مفاهیم عمومی، نظریه مجموعه، تابع

حد و پیوستگی، حساب دیفرانسیل، حساب انتگرال

جبر ماتریس، بردار صفحه و خطوط در اعداد مختلط

معادلات تفاضلی، معادلات دیفرانسیل سری‌ها

6- آمار

مقدمه و تعاریف آمار توصیفی احتمال

متغیرهای تصادفی و توزیع‌های احتمال گسسته متغیر‌های تصادفی و توزیع‌های احتمال پیوسته

نمونه‌گیری و توزیع‌های نمونه‌ای برآورد آزمون فرض

مباحث متفرقه متغیرهای تصادفی و توزیع‌های احتمال توام رگرسیون، تحلیل واریانس

منابع:

محترمی, امیر, رویکرد مدیریتی به مقوله فناوری اطلاعات-83

دفترچه کنکور سراسری در مقطع کارشناسی ارشد-83

کتابهای کارشناسی ارشد پوران پژوهش

سایت اطلاع رسانی موسسه پارسه

واحد آموزش سازمان مدیریت صنعتی

www.e-arshad.ir

www.itmportal.com

www.imi.ir

http://itmanagement.persianblog.com

 

 

بازگشت به صفحه فهرست مقاله های حوزه IT

 
 


تاريخ : سه‌شنبه ۱٤ آبان ،۱۳٩٢ | ۱۱:۱٢ ‎ب.ظ | نویسنده : آمنه کاظم نژاد | نظرات ()